2010.0 Sürüm Notları

Mandriva Community Wiki sitesinden

Git ve: kullan, ara


Mandriva Linux 2010.0 Sürüm Notları

Konu başlıkları

Sunum

Bu sayfa Mandriva Linux 2010.0 sürümü hakkında önemli bilgileri içermektedir.

Şu başlıklar bu sayfada işlenmiştir:

  • Yeni özellikler ve köklü değişiklikler hakkında genel bilgi,
  • Mandriva kurulum aracındaki değişiklikler ve önceki sürüm kullanıcıları için sürüm yükseltme ile ilgili bilgiler,
  • Desteklenen donanımlar ve sürücülerdeki değişiklikler,
  • Yazılım paketlerindeki değişiklikler,
  • Uzman kullanıcılar için diğer teknik değişiklikler.

Lütfen, Mandriva Linux 2010' da Bilinen Sorunlar (Errata) sayfasını okuyun. Bu Bilinen Sorunlar sayfası, bilinen sorunlar ve bunların olası çözümleri ile ilgili bilgileri içermektedir.

Mandriva Linux 2010.0 yayımlandı. Bu sürüm notları şimdilik Mandriva Linux 2010.0' un ön-yayınları hakkında bilgi vermektedir. Şu anki ön-yayın Mandriva Linux 2010.0 RC 2 yayınıdır.

Kurulum Ortamı

Edinebileceğiniz Yayın

Mandriva Linux 2010.0 yayımı:

  • One yayını olarak, tek bir kurulabilir ÇalışanCD' de, müseccel sürücüleri içeren ücretsiz bir yayın olarak elde edilebilir. Toplam altı ayrı yayın şeklindedir: Her biri farklı dil gruplarına destek sağlayan iki adet GNOME ve dört adet KDE alt yayını. Türk kullanıcılar GNOME yayını için isminde europe-americas-cdrom ibaresi olan .iso dosyasını; KDE yayını için isminde europe1-americas-cdrom ibaresi olan .iso dosyasını indirmelidirler.
  • Özgür (Free) yayın olarak, geleneksel kurulum aracı ile, x86-32 ve x86-64 mimarilerinde, tek bir DVD' de ücretsiz olarak edinilebilir.
  • Hem 32 bit hem de 64 bit mimarilierini destekleyen "Çift mimarili (DualArch)" ISOları LXDE ön tanımlı masaüstü ile birlikte edinilebilir.
  • Powerpack yayını Mandriva S.A. tarafından sağlanan destek, hizmetler, daha fazla paket, üçüncü şahıs ticari uygulamaları, Fluendo DVD oynatıcı ve MP3, WMA ve WMV dosyaları için gerekli Fluendo çoklu ortam çözücü (codec) paketini içerir ve ücretli olarak edinilebilir.
  • Bütün ISO dosyaları melez isolar olup, en alttaki yansı adreslerinde bulunan mandriva-seed.sh ile veya "dd" komutu ile USB disklere kaydedilebilirler. Bu yöntem CD/DVD kullanmak istemeyenler için idealdir.

Bu yayımlardan hangisini edinmek istediğinize karar veremiyorsanız Wiki' deki Doğru sürümü seçmek makalesini okuyun. Daha ayrıntılı bilgi için;

bakabilirsiniz.

Kaldırılanlar

KDE 3

KDE 3, Mandriva Linux 2010.0 sürümünde artık tam bir masaüstü olarak bulunmayacaktır. Bunun sebebi artık KDE organizasyonu tarafından geliştirilmemesidir. Bunun sonucu olarak henüz KDE4 sürümüne aktarılmayan KMyMoney2 gibi uygulamalar dağıtımda yer almayacaktır.

Splashy

Mandriva Linux 2009.0 sürümü ile kullanılmaya başlanan splashy, yeni sürümde Plymouth kullanımı ile artık sistemde yer almamaktadır.

Kurulum

Bölümlendirme Aracı

  • Free ve One yayınları kurulum aracında bulunan bölümlendirme aracı arayüzü yenilenmiş ve bölümlendirilecek disk bölümleri hakkında daha ayrıntılı görsel bilgi verecek şekilde yeniden tasarlanmıştır.
  • Bu sürümde Ext4 öntanımlı olarak kullanılan dosya sistemidir.

Parola Denetimi

Kurulum aracındaki ve MDM içindeki Kullanıcı Yönetimi artık parolanın sağlamlığı denetimini yapmaktadır. Üç ayrı seviye (parola kolalıkla tahmin edilebilir/ Parola temel saldırılarla çözülemez/ parola güvenli ve güçlü) için üç farklı simge size bu konuda yardımcı olacaktır.

Konuk Hesabı

Mandriva Linux 2010.0 ile birlikte artık ön tanımlı olarak etkinleştirilmiş bir Konuk Hesabı bulunmaktadır. Böylece başkalarının sisteminizi güvenli bir şekilde kullanmaları mümkün olacaktır. Konuk hesabı geçici bir hesaptır ve sadece GDM veya KDM girişinde kullanılabilir. Bu kullanıcının Ev dizini ve geçici dizinleri tmpfs üzerinde bağlanmıştır. Bu hesap userdrake (Mandriva Denetim Merkezi>Sistem>Sistemdeki kullanıcıları ayarlayın) ile eklenebilecek, etkinleştirilebilecek, devre dışı bırakılabilecek veya kaldırılabilecektir. Bu hesap xguest paketi ile sağlanmaktadır.

En Düşük Kurulum Boyutu

En düşük boyutta kurulum özelliği yeniden gözden geçirilmiş ve eskisine oranla daha da küçük kurulum imaknı sağlanmıştır.

Yükseltme

Önceki sürümlerden yükseltmek

Önceki bir Mandriva Linux sürümünden Free veya Powerpack yayımlarını kullanarak yükseltme yapacaksanız; KDE 3 -kuruluysa- KDE 4 ile değiştirileceğini ve kişisel KDE ayarlarınızın yer aldığı kullanıcı Ev dizininizdeki (/home) .kde dizini yedeklenecektir. (Ayrıca bir ayar aktarım aracı da dağıtım depolarında bulunmaktadır. Bu araç ile eski ayarlarınızı yeni KDE4 ayarlarına aktarabilirsiniz.

Mandriva sürümleri arasında yükseltme yapmak az da olsa her zaman sorunların yaşanma ihtimalini taşır. Yükseltme desteklenmektedir ve geliştiriciler yükseltme işlemini oldukça denemişlerdir. Ancak; çok geniş bir yelpazeye yayılan donanım yapılandırmaları ve çok fazla paketin olması olumsuzlukların yaşanma riskini beraberinde getirmektedir. Bu sebeple yükseltme yapmadan önce sisteminizi yedeklemeniz önerilir. Mandriva Linux 2010.0' ın ön-yayımlarını (Alfa, Beta, RC) denemiş iseniz ve hala bilgisayarınızda bu geliştirme yayınları kuruluysa; "Mandriva Denetim Merkezi> Yazılımı Yönetimi> Veri kaynaklarını yapılandır" bölümünden tüm veri kaynaklarını kaldırmanızı ve yeniden eklemenizi öneririz. Böylece, Cooker depolarından resmi 2010.0 depolarına geçmiş olur ve geliştirmesi yeni bir sürüme doğru yönelen Cooker sorunlarından kaçınmış olursunuz.

Canlı Yükseltme

Sürüm yükseltmesi yapmak bir çok paketin kurulmasını gerektireceğinden artı bu sürümle birlikte canlı yükseltme özelliği de bulunmaktadır. Mandriva Online (mdkonline - Mandriva güncelleme uyarı aracı) sizi yeni bir sürümün yayınlandığı konusunda uyardığında, sabit diskinizde yeterli boş alan varsa önce tüm gerekli paketleri indirecek sonra da kurulum yapacaktır. Bu sayede, yeterince hızlı internet bağlantınızın bulunmadığı, İnternet'inizin sık sık koptuğu veya indirme yansılarının erişilebilir olmadığı durumlarda dahi sorun yaşamadan yükseltme yapabilirsiniz.

Desteklenmesine Son Verilen Sürümler

Kullandığınız Mandriva Linux sürümü artık resmen desteklenmediğinde (ömrünü doldurduğunda) Mandriva Online (mdkonline - Mandriva güncelleme uyarı aracı) sizi kullandığınız sürümün artık desteklenmediği konusunda uyaracak ve desteklenen en yeni sürüme yükseltme yapmanızı önerecektir.

X Yapılandırması

Kurulum tamamlandığında, ister grafiksel arayüzde olsun ster komut satırında olsun, gerektiği durumlarda XFDrake (Mandriva X yapılandırma aracı) kendiliğinden çalıştırılacak ve X yapılandırmasını yapabilmeniz sağlanacaktır. Müseccel sürücüler tarafından artık desteklenmeyen bazı ekran kartları bu sayede açık kaynaklı sürücüler yüklenerek kullanılabilir olacaklardır.

Temel Sistem

Plymouth

Bu sürümde Splashy' nin yerine, açılış ekranını oluşturmak üzere Plymouth kullanılmıştır.

  • Çekirdek kip-ayarlamasını (Kernel Mode Setting-KMS) destekliyor. Bu sayede açılış kısmı ile X başlangıcı arasında güzel bir geçiş sağlanıyor. Ayrıca ekran görüntüsü bozulmaları azaltılıyor.
  • VESA çerçeve bellekleme özelliğini destekliyor. Böylece KMS' yi desteklemeyen ekran kartlarında da çalışıyor.
  • Plymouth, Splashy' e oranla daha da özelleştirilebilir nitelikte ve daha fazla efekte olanak tanıyor.
  • Çok daha basit bir betik dili sunuyor. Bu sayede C bilmenize gerek kalmadan yeni temalar oluşturabilirsiniz.

Bu çalışmada ve sistem bütünleşmesinde bizlere yardımcı olan Plymouth Ekibine (Charles Brej ve Ray Strode) sonsuz teşekkürler.

Aygıt İzinlerinde Değişiklik

Aygıt sahipliği artık komut kullanan kullanıcılarca değiştirilmeyecektir. Bu görevi udev kendiliğinden yapmaktadır. Aygıt erişiminde herhangi bir sorun yaşarsanız, hata bildiriminini udev paketine karşı yapın. Komut kullanıcıları için aygıt sahipliği işlemlerini pam_console ve Hal yapmamaktadır. Bu işlemler artık udev ve consolekit tarafından yapılmaktadır .

Çekirdek sürümü 2.6.31

Mandriva Linux 2010.0 sürümü Linux Çekirdeği 2.6.31 sürümü ile birlikte gelmektedir. Bu sürümde yerel ağ, kablosuz ağ aygıtları, video donanımları ve bir çok donanımda geliştirmeler yapılmıştır.Ext3 ve Ext4 dosya sistemlerinde iyileştirmeler, hızlı şifreleme ve açılma, Tomoyo güvenlik çatısı eklenmesi gibi düzenlemeler gerçekleştirilmiştir.

X sunucusu

Yeni X.org 7.5 x.org sunucusunun yeni sürümü, sürüm 1.6.5 ile birlikte 2010.0 sürümünde kullanılmıştır. DRI2 ve UXA mimarileri sayesinde Intel ekran kartı sürücüsü daha da geliştirilmiştir.

Poulsbo sürücüleri

Poulsbo sürücüleri One ve Powerpack yayınları kullanıldığında tamamen desteklenmektedir. Donanım, XFdrake kullanılarak kendiliğinden algılanacak ve yapılandırılacaktır. Bu sürücüler özgür olmayan donanım yazılımı içerdiğinden Özgür (Free) isolarında bulunmamaktadır.

Sanallaştırma

Virtualbox

Mandriva Linux 2010.0 sürümü, Virtualbox 3 ile birlikte gelmektedir. Yeni özellikler şunlardır:

  • 32 sanal işlemciye kadar konuk SMP
  • Windows konuk makineleri: Direct3D 8/9 uygulamalarını kullanma olanağı
  • Windows, Linux ve Solaris konuk makineleri için OpenGL 2.0 desteği

Xen

Xen çekirdeği 2.6.30: Mandriva Linux 2010.0 artık güncelliğini yitirmiş 2.6.18 çekirdeği yerine Xen Dom0 üzerinde çalışabilecek ve 2.6.30 çekirdeği temelli bir çekirdek içermektedir.

qemu-kvm

qemu-kvm: KVM sanallaştırma aracı kvm paketi ile sizlere sunulmaktadır.

Diğerleri

  • Bash 4.0: Çağrımsal dizilim (associative array) gibi geliştiricilere yönelik bir çok geliştirme içermektedir.
  • GCC 4.4.1: OpenMP 3 desteği ve yakın zamanda gelecek C++0x ISO standardı desteği gibi geliştiricilere yönelik bir çok geliştirme ve dada iyi kod bütünleştirme olanağı sunmaktadır. Bu yeni sürüm ayrıca Graphite çatısı sayesinde kod optimizasyonunu geliştirmektedir.
  • Glibc 2.10.1

Mandriva araçları

Drakx araçları

XFDrake, Mandriva X sunucusu yapılandırma aracı

XFdrake' e X sunucusunun yeniden başlatılabilmesine olanak sağlamak üzere eski Ctrl+Alt+Backspace tuş kombinasyonun kullanılabilmesi için bir seçenek eklendi. Bu seçenek öntanımlı olarak etkinleştirilmiştir. İki saniye içinde bu tuş kombinasyonuna iki kez bastığınızda X sunucusu yeniden başlatılacaktır. Bu seçeneği devredışı bırakmak için XFDrake' i açın, Seçenekler menüsünü seçin ve yanındaki kutucuğu işaretleyin.

tomoyo-gui

Tomoyo için grafiksel bir ön yüz sunan bu paketi urpmi veya RPMDrake ile kurabilirsiniz. Tomoyo, AppArmor yerine ön tanımlı olarak kullanılan bir güvenlik çatısıdır.

netprofile

Ağ profilleri yönetim aracı yeni baştan yazıldı. Artık nerede olduğunuza (ev, iş, bir arkadaşınızın evi...) bağlı olarak kolaylıkla oluşturabileceğiniz ağ profillerini kullanabilirsiniz. Nasıl Kullanırım?

  • MDD' deki Ağ & İnternet bölümündeki " Ağ profillerini yönet" sekmesini tıklayın.
  • "Yeni profil" düğmesine tıklayın.
  • Artık, Mandriva araçlarını kullanarak bu profil için ağınızı, urpmi-media' yı ve vekil sunucunuzu ayarlayabilirsiniz.
  • Öntanımlı profile dönmek isterseniz, net_applet (ağ uygulamacığı) simgesi veya draknetprofile kullanabilirsiniz..

net_monitor

Yeni bir ağ izlemece aracı, drakx-net paketindeki net_monitor aracının yerini almak üzere Mandriva Linux' a eklenmiştir. Bu araca net_applet ile ulaşabilirsiniz.

Yazılım Kurma ve Kaldırma (RPMDrake)

Mandriva Linux 2010.0 sürümünden başlayarak tam paket adlarında arama yapabilirsiniz. bunun için, RPMDrake>Ayarlar>tam paket adlarında ara seçeneğini işaretleyin. Bu sayede bir paketin sürümünü, örneğin 4.3.2 tüm KDE 4.3.2 paketlerini listeler, yayımını araştırabilirsiniz.

  • Düzenli ifadeleri aramak için RPMDrake>Ayarlar>Aramalarda düzenli ifade kullan seçeneğini işaretleyin.

mdkonline

  • Artık, mdkonline simgesine sağ tıklayarak veya MDM' deki "Yazılım Yöneticisi" bölümünü kullanarak güncelleme sıklığını ayarlayabilirsiniz. Bunu ayrıca, Mandriva Denetim Merkezi>Yazılım Yöneticisi>Güncelleme sıklığını yapılandırın sekmesinden de ayarlayabilirsiniz.
  • Çekirdek güncellemesi yönetimi: Eski sürümlerden farklı olarak çekirdek yeni bir sürüme güncellendiğinde eski sürümlerin kaldırılması önerilecektir. Sadece son iki çekirdek sistemde kalacaktır.

Urpmi

  • Bir çok karmaşık işlemin yapılabilmesi sağlandı. Artık, dağıtımın eski sürümünden yeni bir sürümüne yükseltme yapmak tam olarak desteklenmektedir.
  • Urpmi veritabanı bir başka işlem tarafından kilitlendiğinde, urpmi kilitlemeyi yapan uygulamanı komut satırını ve kimliğini size bildirecektir.
  • Yeni bir komut seçeneği olarak --download-all eklenmiştir. Böylece kurulmadan önce tüm paketlerin indirilmesini sağlayabilir ve paketlerin nereye indirileceğini belirleyebilirsiniz. daha fazla bilgi için urpmi el kitabına (man urpmi) bakın.

Masaüstü Ortamları

Moblin 2.0

Mandriva Linux' ta artık yeni bir çevre ortamı mevcut ve bu 2010.0 sürümünde tamamen entegre edilmiş durumdadır. Mandriva Linux, Moblin ortamını tam paket olarak sunan ilk dağıtımdır. Bu ortam, mobil masasütü platformu için tasarlanmıştır. Ana hedef Netbook' lar ise de basit ve ergonomik bir ortam isteyenler günlü işlerinde de kullanabilirler. Bu ortamı rpmdrake veya urpmi ile kolayca edinebilirsiniz: task-moblin paketini kurmanız yeterlidir. Artık oturum açılışında oturum yöneticisi olarak Moblin' i seçebilirsiniz.

KDE

KDE 4.3.2 kararlı sürümü Mandriva Linux 2010.0 ile sunulmaktadır. Bu sürüm bir çok yeni özellikle birlikte, KDE3 serisinde mevcut olan ancak 4.0, 4.1, 4.2 sürümlerinde bulunmayan özellikleri de içermektedir. Bu sürüm ayrıca, KDE4.2' den daha kararlı bir deneyim yaşatma iddiasındadır.

  • KDE3 ayarlarını aktarma aracı: Bu araç ile eski ayarlarınızı yeni KDE4 ayarlarına aktarabilirsiniz.
  • Masaüstü Duvar kağıdının her saat değişmesi: Her saatte masasütü duvar kağıdının değişmesini sağlayan plasma-wallpaper-timeoftheday plasma uygulamacığı Mandriva Linux 2010.0 ile gelmektedir.
  • Nepomuk tümleşik olarak gelmektedir. Lütfen, masaüstünüzün yaratıcı ve güçlü yeni işlevlerini nasıl kullanabileceğinizi öğrenmek için buraya (İngilizce) bakın.
  • Mandriva Linux 2010.0, Amarok 2.2 final sürümüyle gelmektedir. Bu sürümde bir çok hata giderilmiş olup, artık CD' den okuma yapılabilmektedir.
  • Kmymoney2 oldukça kararsız olduğundan onun yerine Skoraage uygulaması içerilmektedir. Tüm Kmymoney verileri dışa aktarılabilir ve Skrooge' e aktarılabilir.
  • KMess MSN Live anında sohbet uygulaması 2.0.0 sürümü ile size sunulmaktadır.
  • KOffice 2.0.82 sürümü ile size sunulmaktadır.
  • Digikam 1.0 sürümü ile size sunulmaktadır.

GNOME

  • GNOME 2.28 kararlı sürümü Mandriva Linux 2010.0 ile birlikte size sunulmaktadır. Bu sürümde yeni GTK+ istemci-yanlı pencere özelliği ile gelmektedir. Bu özellik pencere titremelerini azaltacaktır. Depoda Tomboy' un C++ uyarlaması olan GNote' u bulabilirsiniz. Ayrıca Mutter ve Zeitgeist' in alfa sürümleri de depolardadır. GNOME Media ile ilgili planlanan önemli değişiklikler: ses-kaydedici ve podcaste' de web kamerası desteği ve canlı yayın kaydı özellikleridir.
  • Bu sürümde GNOME 3.0 ön izlemesi olarak gnome-shell de sunulmaktadır. Bu ygulama gelecekteki GNOMe kullanıcılarının masasütleri ile etkileşimlerine yeni bir boyut kazandıracaktır.
  • Tomboy, notlarınızı Snowy web hizmeti ile eşleştirebilecektir.
  • Bir çok yeni özellik içeren Pitivi 0.13.1 sürümü ile sizlere sunulmaktadır.
  • Pidgin yerine öntanımlı olarak Empathy sisteme kurulmaktadır.

Xfce

Xfce 4.6.1 sürümü de mevcuttur. İngilizce olan bu sayfada; freedsktop.org menu standardı desteği ( Mandriva da bu standardı kullanmaktadır.), yeni ayar uygulamaları içeren yeni bir yapılandırma sistemi ve yeni bir ses karıştırıcısı da dahil olmak üzere 4.6 sürümüyle gelen değişiklikler, hata gidermeleri ve geliştirmeler okunabilir. Xfce 4.6.1 değişiklikleri burada görülebilir. Her zamanki gibi Mandriva Linux 2010.0 üzerinde Xfce, task-xfce paketi ile kurulabilir.

Uygulamalar

Mozilla Firefox

Ünlü açık kaynaklı web tarayıcısı[ http://www.mozilla.com/en-US/firefox/3.5.3/releasenotes/ Firefox3.5] bu sürümde sizlere sunulmaktadır. Mandriva Linux 2010.0' un yayımından sonra çıkacak yeni sürümleri sizlere güncellemeler aracılığıyla sunulacaktır.

OpenOffice.org 3.1.1

OpenOffice.org 3.1.1 (Go-OO dalı temelli) sürümü : presentation-minimizer, presenter-screen, wiki-publisher, pdfimport eklentileriyle birlikte.

Moovida (önceki adı Elisa)

Elisa uygulamasının adı değişerek Moovida olmuş ve yepyeni bir arayüze kavuşmuş hali de size sunulmaktadır..

Sage Math

Mandriva Linux 2010.0 ile sunulan Sagemath sürüm 4.1, bir matemetik yazılım sistemi; gerekli bağımlılıkları, gap, singular, polymake, linbox gibi bir çok bilimsel uygulamayı içermektedir.

LiVES Video Düzenleyici

LiVES 1.0.0 sürümüyle sizlere sunulmaktadır.

Sunucu ve Geliştirme

Cups

Cups 1.4 sürümüyle sizlere sunulmaktadır.

Apache

apache-2.2.12 sürümüyle sizlere sunulmaktadır.

Php

PHP 5.3.0 sürümüyle sizlere sunulmaktadır.

Python

Contrib veri kaynağında Python 3.0 sürümü yerini almıştır. Ancak uyumluluk sağlanması için 2.6 sürümü ön tanımlı olarak kullanılmaktadır.

Erişilebilirlik

Dünya Çapındaki Mandriva Ofislerinin Yansıları

Dünya Çapındaki Mandriva Ofislerinin Yansıları şu bağlantıda bulunabilir  : Dünya Çapındaki Mandriva Yansıları

ISO imajları aşağıdaki yansılardan indirilebilir:

Afrika

Kuzey Amerika

Güney Amerika

Asya

Avrupa

"http://wiki.mandriva.com/tr/2010.0_S%C3%BCr%C3%BCm_Notlar%C4%B1" adresinden alındı.
Fund the Mandriva Linux project