S.S.S.
Mandriva Community Wiki sitesinden
Genel Sorular
Özgür Yazılım Nedir?
Özgür Yazılım düşüncesi Richard Staltman'ın yarattığı bir takım tekelleri değil, geliştiriciyi ve kullanıcıyı önemseyen bir fikirdir. Kullanıcısına kopyalama, dağıtma, inceleme, değiştirme, geliştirme imkanı tanıyan yazılımlardır. Bu yazılımların kaynak kodları açık olmakla beraber, Genel Kamu Lisansına sahiptirler. Bu sayede kullanıcı yazılımı özgür bir şekilde kullanabilir. Tek bir şey yasaktır; o da yazılımı özgür olmayan bir yazılıma dönüştürmektir. Bu sayede hem kullanıcının hem de geliştiricinin hakları saklanmış olur, yazılım el birliğiyle geliştirilir ve paylaşılır. Kullanıcılar hiçbir lisans anahtarı sorunu yaşamadan yazılımı bilgisayarlarına kurabilir, üretici bir kısıtlama koyamaz.
Linux Nedir?
Linux, Linus Torvalds'ın 1990 yılında Unix çekirdiğinden geliştirdiği bir sistem çekirdeğidir ve bir özgür yazılımdır. Kullanıcılar veya şirketler bu çekirdeği bir bilgisayarın gereksinim duyacağı temel yazılımlarla donatarak Mandriva, Ubuntu, Pardus, Arch Linux gibi dağıtım dediğimiz farklı işletim sistemleri geliştirirler. Kısacası Linux, bütün sistemin çekirdeği, merkezidir.
İlk iki sorunun cevabıyla ilgili daha ayrıntılı bilgi almak için tıklayın.
Linux Son Kullanıcıya Ne Kadar Hitap Ediyor?
Çok fazla sayıda Linux dağıtımı var ve farklı farklı amaçlara hitap ediyorlar. Bunlardan bazıları son kullanıcıların ev ve iş yeri kullanımı için tasarlanmıştır. Son dönemde pek çok dağıtım son kullanıcının rahatlıkla kullanabileceği düzeye ulaşmıştır. Çok üst düzey bir bilgisayar bilgisi olmayan birinin de rahatlıkla kullanacağı dağıtımlar mevcut. Mandriva da bunlardan birisi.
Linux Ne Kadar Güvenli?
Güvenlik konusunda dünyada Linux'dan iyisi yoktur. Veri kayıpları Linux'de yaşanmadığı gibi veri kurtarma araçları da son derece başarılı. Root şifreniz girilmeden sistem üzerinde bir değişiklik yapılamadığı için hack saldırılarına karşı güvendesiniz, ayrıca Linux dağıtımlarındaki güvenlik duvarları çok güçlü. Virüs sorunu ise Linux'da hiç yok çünkü sisteminiz tamamen sizin kontrolünüz altında ve hiçbir şey sizin izniniz olmadan yüklenemiyor. Bugüne kadar Linux için yazılan virüslerin sayısı çok az ve hepsi de deneysel amaçlıydı, gerçek anlamda bir virüs yazılamadı Linux için. Olur da bilgisayarınıza bir Windows virüsü girerse korkmanıza gerek yok, Windows virüsleri Linux'da çalışmazlar. Yine de bu açıklamalar içinizin rahat etmesini sağlayamadıysa bir anti-virüs yazılımı da yükleyebilirsiniz, Linux'de gpl lisansına sahip kaliteli anti-virüs yazılımları var. örneği Clamav ve onun Kde arayüzü Klamav 500.000 tane virüsü(bunların hemen hemen hepsi Windows virüsüdür, Linux'da virus yoktur) tanıyabiliyor ve veri tabanı sürekli gelişiyor. Yazılımlarınız program files gibi açıkta bir yerlere yüklenmiyor, root olan kişi(yani siz) dışında hiç kimse onlara erişemez. Güçlü şifreleme yazılımları sayesinde ise klasörlerinizi, e-postalarınızı şifreleyebilirsiniz. Henüz bu yazılımların şifrelediği şeyleri bilindiği kadarıyla kırabilen olmadı. Ayrıca Tor kullanarak internette IP numaranızı da gizleyebilirsiniz. Linux'da anlık ileti araçları ve Web tarayıcılar Tor'u destekliyorlar.
Yeni Başlayanlar Linux'a Alışırken Çok Sorun Yaşarlar mı, Bu Sorunların Çözümü Kolay mıdır?
Linux'a yeni başlayan insanların yaşadıkları sorunlar Windows'daki alışkanlıklarından kaynaklanan sorunlardır, buna bir de Windows kullanıcısının aslında bilgisayar bilmediği gerçeğini de ekleyebiliriz. Linux'a alıştıktan sonra çok seveceksiniz ve "meğerse Windows kullanırken hiç bilgisayar kullanmayı bilmiyormuşum" diyeceksiniz. Wiki sayfamız ve forumlarımız 7 gün 24 saat sorunlarınıza çözüm bulmakta, kullanıcı tavsiyeleri üretmektedir.
İş Yerlerinde, Ofislerde Linux Kullanılabilir mi?
Evet kullanılabilir, ihtiyaç duyduğunuz Ofis yazılımları faslasıyla Linux'de mevcut. Openoffice Kelime İşlemci ile yazı işlerinizi düzenleyebilir, Hesap Tablosu ile tablo hazırlayabilir, matematiksel işlemleri yapabilir, Sunum yazılımı ile sunum hazırlayabilir, çizim ve modelleme yazılımları ile proje çizebilir, mühendislik yazılımlarından faydalanabilir, Tekir ile muhasebe kayıtlarınızı tutabilirsiniz. bunların dışında da iş için ihtiyaç duyduğunuz yazılımları depolarda bulabilirsiniz. Zemberek ile de sisteminiz her alanında, hemen hemen her yazılımında Türkçe imla denetimi yapabilirsiniz. Verilerinizi güvenli bir şekilde saklayabilir, sistemin yedeğini alabilirsiniz. 7/24 ücretsiz teknik desteğimizden faydalanabilirsiniz.
Linux'un Kurulumu Zor mudur?
Hayır, aksine son derece kolaydır. Kurulum sırasnda Linux zaten sizi kendiliğinden yönlendirecektir. Son zamanlarda Linux dağıtımları bu konuda çok büyük ilerleme kaydettiler. Ayrıca kurulum için, Kurulum rehberimize göz atabilir, forumumuzdan yardım isteyebilirsiniz.
Windows'daki yazılımları Linux'da kullanabilir miyim? Oradaki işlerimi Linux'da da yapabilir miyim?
Windows'da kullandığınız yazılımların hemen hemen hepsinin Linux dünyasında bir veya birden fazla karşılığı mevcutur ve hepsi özgür yazılımdır. Bu nedenle Windows yazılımlarına ihtiyacınız olmayacağı için bu programları kullanamıyorum diye hiç üzülmeyin. Fakat ille de bir Windows yazılımı kullanmanız gerekirse Wine sayesinde bu yazılımı Linux altında çalıştırabilirsiniz.
Windows Yazılımlarının Mandriva'daki Karşılıklarının Listesi için tıklayın
Msn, Facebook, Twitter, Friend Feed gibi popüler internet uygulamalarının Linux'daki durumu nedir?
Windows Live Messenger'ı çalıştırabilen çok sayıda yazılım mevcut, bu sayede Msn kullanmaya devam edebileceksiniz. Aynı şekilde Msn benzeri yazılımlarla da sorununuz olmayacak. Bir önceki sorunun cevabında verilen linki tıklayarak bu alternatifleri görebilirsiniz. Linux'daki web tarayıcılar Facebook ve benzeri siteleri rahatlıkla çalıştırabiliyorlar. Ayrıca Pidgin yazılımı sadece Msn ve benzeri uygulamalarda sohbet etmenizi sağlamakla kalmıyor, Facebook'un chat uygulamasını da çalıştırıyor.
Linux'da Oyun Oynayabilir miyim?
Bu soruya evet diyebiliriz, fakat dünyadaki en yaygın olan sistemdeki oyunlar Linux için üretilmiyor. Linux'un kendi oyunları var ve son derece başarılılar. Bu oyunlardan bazıları Windows'daki benzerleriyle rakip. Ayrıca, emülatörler sayesinde, Mac Os oyunları, Atari oyunları, Playstation oyunlarını Linux'da çalıştırabilirsiniz. Bazı Windows oyunlarını da PlayonLinux veya Wine sayesinde oynayabilirsiniz. Linux'daki oyunların listesini, Windows oyunlarının Linux'daki karşılıklarını ve PlayonLinux veya Wine sayesinde oynayabileceğiniz Windows oyunlarının listesini görmek için Oyun sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Linux Hızlı ve Kararlı mıdır?
Evet Linux son derece hızlıdır çok yüksek sistem gereksinimleri istemez, ortalama bir bilgisayarda rahatlıkla çalışır. Çok daha düşük konfigrasyonlarda çalışan masaüstleri de vardır ve Mandriva hepsini destekler. Bazı Linux dağıtımları(örneğin Mandriva) son derece kararlıdır, Windows'da çok sık yaşadığınız mavi ekran hataları ve sistem çökmeleri Linux'da yok denecek kadar azdır.
Neden Linux'u Tercih Etmeliyim?
Bu sorunun cevabı önceki soruların cevaplarında da saklı. Linux'u size şiddetle tavsiye ediyoruz çünkü;
Linux hızlıdır
Linux kararlıdır
Linux güvenlidir
Linux çok pahalı ve sorunlu işletim sistemlerinin yapabildiği her şeyi yapabilmektedir
Linux bir özgür yazılımdır. Öğrenmeyi, paylaşmayı, dostluğu teşvik eder
Linux herkese hitap eder
Linux eğlencelidir
Linux değişimdir
Linux'un hızlı ve ücretsiz teknik desteği vardır
Masaüstü Yöneticileri nedir?
Her Linux dağıtımı bir masaüstü yöneticisiyle birlikte hazır olarak gelir. Bu yazılımlar sayesinde masaüstünüzü dilediğiniz gibi şekillendirebilir, dosyalarınızı düzenleyebilirsiniz. Biraz daha açıklayıcı olması için şöyle de ifade edebiliriz: Eğer masaüstü yöneticisi yazılımlar var olmasaydı, konsol(uçbirim) adını verdiğimiz siyah bir ekran üzerinde her işinizi yapmak zorunda kalırdınız, bu da son kullanıcıyı zorlayan bir işlem olurdu.
Linux dağıtımlarında çeşitli masaüstü yöneticileri vardır. Bunlardan KDE masaüstü yöneticisi 4x sürümlerinden itibaren plazma programcıkları özellikleri de kazanmış olup Windows 7 veya MacosX' deki gibi masaüstünün her bir yanına not alma, saat, hava durumu, sistem izleyici, rss haber okuyucu ve hatta Twitter okuyucu gibi programcıklar eklemenize izin verir. Ayrıca kendi üç boyutlu masaüstü efektlerine de sahiptir. Mandriva'da KDE masaüstü öntanımlı olarak gelmekle birlikte diğer masaüstleri de tercih edilebilir, onlarla ilgili hazırlanmış cd kalıpları da kullanılabilir. Mandriva pek çok Linux kullanıcısı tarafından KDE'yi en iyi sunan dağıtım olarak görülmektedir. Öte yandan Mandriva diğer masaüstlerinde de aynı başarısını sürdürmüş olup bütün masaüstlerini sorunsuz çalıştırabilmektedir. GNOME kullanıcıları tarafından da Mandriva sıkça tercih edimektedir. XFCE, LXDE ve Fluxbox masaüstü yöneticileri ise düşük kapasiteli bilgisayar kullanan kullanıcılara tavsiye edilmektedir. e17 masaüstü de Mandriva'da çalışabilmektedir.
Compiz Fusion ise ayrıca efektler, üç boyutlu pencereler ve masaüstleri için kullanılabilir ve hazır kurulu gelmektedir.
Konsol, Terminal ya da bir başka ismiyle Uçbirim hakkında bilgi verirsiniz?
Uçbirim, her Linux dağıtımında bulunan bir takım komutlara her şeyi yapabileceğiniz bir uygulamadır. Son kullanıcılar için sistemde yapılan basitleştirmeler ile artık pek grek kalmasa da isteyen herkes yine de yazılım yüklemek, kaldırmak, güncellemek, çalıştırmak, sistemi ayarlamak, hataları düzeltmek ve daha pek çok şey kullanabilir. Uçbirimi bir kere öğrendiniz mi çok seveceksiniz ve hep onu kullanacaksınız.
Bir Linux dağıtımı veya bir Özgür Yazılım Satılabilir mi?
Yukarıda açıklandığı üzere; Özgür Yazılım' dan kastedilen kaynak kodlarının herkese açık olduğu ve isteyenin bu kaynak kodlarını kullanarak yeni yazılımlar geliştirebileceği gibi bu kodlar üzerinde özgürce çalışabileceğidir.
Özgür yazılım, sadece yazılımın kaynak kodları ve bu kodlarla çalışma, değiştirme, kullanma ile ilgili bir kavramdır. Ancak; özgür yazılımın İngilizce yazılışındaki (Free Software) bir kelime oldukça karışıklığa yol açmıştır. İngilizce' deki Free kelimesi hem özgürlük hem de bedava anlamlarına gelen eşsesli bir kelimedir. Yanlış olarak özgür yazılım kullanıcıları arasında bu nedenle özgür yazılımın ücretsiz olması gerektiği gibi hatalı bir kanı oluşmuştur.
Doğru olan; Özgür Yazılım' ın bedava erişilen yazılım olmadığıdır. Özgür yazılım ve onun bir parçası olan GNU Linux dağıtımları da ücretli olarak satılabilirler ve bu durum özgür yazılım düşüncesiyle çelişmez.
Mandriva Linux ile ilgili sorular
Mandriva'nın Diğer Dağıtımlardan Farkı Ne?
- Mandriva, sadece tek bir masaüstü ortamı üzerinde uzmanlaşan bir dağıtım değildir.
- Mandriva var olan masaüstlerinin hepsinde kararlı bir şekilde çalışabilmektedir.
- Son kullanıcıya hitap eden bütün dağıtımlarda olduğu gibi kolaylıkla yazılım yüklenebilmekte, bunun için bir rpm paketleri kullanılmaktadır.
- Mandriva Linux, Debian GNU Linux işletim sisteminden sonra dünyanın en büyük paket deposuna sahip dağıtımıdır. Bu sayede gereksinim duyacağınız hemen her uygulamayı bir tık kadar kolaylıkla edinebilirsiniz.
- Mandriva Denetim Merkezi bilgisayarınızı kolayca yönetmenizi ve ayarları tek elden yapmanızı sağlamaktadır. Denetim Merkezinin içinde bir de Ebeveyn kontrolleri var, böylece çocuğunuzun sakıncalı yerlere girmeden internette sörf yaptığına emin olabilir, içinizi rahat tutabilirsiniz.
- Mandriva'nın donanım tanımlama araçları alanının en iyisi olarak kabul edilmektedir. Bir çok donanım bileşeniniz kolayca algılanmakta ve kullanıma hazır hale getirilmektedir.
- Mandriva, Free (Özgür) yayımı ile Özgür Yazılım felsefesine sıkı sıkıya bağlı bir yayım da sunmaktadır.
- Mandriva Linux, GNU Linux dağıtımları içerisinde Türkçe' yi en fazla ve en iyi dağıtımlardandır.
- Mandriva Linux, etkin bir geliştirici ve katılımcı topluluğuna sahiptir. Uluslararası Mandriva Forumları ile İngilizce konuşanlara her türlü yardım ve destek sağlandığı gibi Mandriva Türkiye topluluğunun etkin forumlarında da her türlü yardımlaşma imkanını bulunabilmektedir.
- Gün geçtikçe büyüyen ve zenginleşen Wiki sayfaları sizlere Türkçe olarak her türlü sorununuzda başvuru kaynağı sunmaktadır.
Mandriva ne kadar Türkçe? Sistemi anlayabileceğim dilde kullanabilir miyim?
Mandriva Linux, Mandriva Türkiye topluluğunun yoğun çalışmaları sayesinde %100 oranında ve temiz bir Türkçe arayüze sahiptir.
O kadar ki sisteminize kurmak istediğiniz uygulamaların paketlerini, paket yöneticinizden kurmak istediğinizde; paket ile ilgili açıklamaları önemli bir oranda Türkçe olarak okuyabilirsiniz. Bu özellik sadece Mandriva Linux' a özgüdür.
- Forumdaki ilgili konuya gitmek için tıklayın
Mandriva ücretli mi? Satın almam mı gerekiyor?
Aslında hayır, ücretli değil. Ancak, Mandriva Linux, temel olarak iki tip yayım sunmaktadır:
- Free DVD (Özgür): Mandriva Linux' un sadece Özgür Yazılım veya Açık Kaynak Kodlu Yazılım düşüncesine uygun paketlerin yer aldığı kurulabilir bir DVD yayımıdır. Bu yayım ücretsizdir ve sizin Linux kullanmanız için tamamen yeterlidir.
- Powerpack: Mandriva Linux' un Özgür (Free) DVD yayımında bulunan paketlerle beraber, özgür olmayan yazılım ve sürücüleri ve de ancak ücreti mukabilinde kullanılabilecek yazılımları (Örneğin, Fluendo DVD Oynatıcı) barındıran ve hem 32bit hem de 64bit işlemciler için olan sürümlerini sunduğu bir yayımıdır ve ücretlidir. Bu yayım temelde, Mandriva Linux' u mali yönden destekelemek isteyenler veya her türlü donanım desteğini hazır bir halde almak isteyenler için oluşturulmuştur.
Ayrıntılı bilgi için: Doğru sürümü seçmek makalesini okuyun.
Mandriva Linux' un ÇalışanCD yayımı var mı?
Mandriva Linux One yayımı bir ÇalışanCD yayımıdır. Bu sayede bilgisayarınızın sabit diskine dokunmadan Mandriva Linux deneyimini yaşayabilir ve isterseniz kurabilirsiniz.
Mandriva Linux' ta Synaptic paket yöneticisi kullanabilir miyim?
Hayır, kullanamazsınız. Synaptic paket yöneticisi temelde .deb uzantılı Debian paketlerini kullanan dağıtımlar (Debian, Ubuntu, Knoppix v.b.) için tasarlanmış bir uygulamadır. Apt komut arayüzü ile kullanılır. Oysa, Mandriva RPM temelli bir dağıtımdır ve kendisine ait urpmi komut arayüzünü ve RPMDrake (Drakrpm) uygulamasını kullanır.
Mandriva Linux' un tanıtımına, wiki sayfalarına veya diğer çalışmalara nasıl katkıda bulunabilirim?
Öncelikle, desteğiniz için teşekkürler. Wiki' mizin Katkı sayfasını inceleyerek veya forum sayfalarımızda sorarak nasıl yardımcı olabileceğinizi öğrenebilirsiniz. Emin olun, değerli katkılarınıza çok ihtiyacımız var.
